Langsung ke konten utama

Wangsalan Jawa

MATERI WANGSALAN KELAS 8 (Kurikulum Merdeka) 



Pangertosan 

Unen-unen Jawa iku ana akeh jinise kayata parikan, cangkriman, wangsalan, paribasan, lan sapanunggalane. Kang diarani wangsalan yaiku unen-unen sabangsane cangkriman kang dikantheni sakbatangane sanadyan mung nyrempet wae. Wangsalan iku mawa batangan (bedhekan), dene parikan tanpa batangan. 


Jinise Wangsalan 

Jinis wangsalan ana 4 warna, yaiku wangsalan ing paguneman lumrah (padinan), wangsalan lamba, wangsalan rangkep lan wangsalan kang ana ing tembang.

1. Wangsalan padinan

Wangsalan padinan iku kadhapuk nganggo basa lumrah utawa basa padinan. Wangsalan iku sok-sok ora kasebutake batangane, amarga wong sing maca utawa sing ngrungu dianggep wis ngreti marang maksude, amarga wis lumrah ing bebrayan.

Tuladha

Mbok aja nglemah bengkah akeh enggon kok lungguh nyela-nyela.

lemah bengah = nela --> nyela-nyela

Bocah cilik aja seneng ngrokok cendhak, neges-neges karo wong tuwa.

rokok cendhak = tegesan --> neges-neges

Eman temen, isih enom kok njangan gori

njangan gori = gudheg --> mbudheg

2. Wangsalan lamba

Wangsalan lamba iku kadhapuk saka sagatra

Tuladha:

Balung geni, mbok menawa mbok menawi.

balung geni: mawa --> menawa

Wohing tanjung, becik apa gawe gela?

wohing tanjung: kecik --> becik

3. Wangsalan rangkep/edipeni

Wangsalan rangkaep iku kadhapuk saka rong gatra

Tuladha

Jarwa candra (sasi), candra nedheng geng agengnya (purnama)

Wong susila, salahe anuju prana.


Kampuh nendra (kemul), tirta mijil saking angga (kringet)

Mula padha den enget ing tata krama.

4. Wangsalan ing tembang 

Wangsalan kang mapan ana sajroning tembang

Tuladha

Pangkur

Paliwara: M.N.W

Jirak pindha mungging wana (kesambi)

sayeg kaga (kala) we rekta kang muroni (anggur)

sinambi kalaning nganggur

wastra tumrap mastaka (iket)

pangikete wangsalan kang sekar Pangkur

babon sabining nawala (karya)

kinarya langen pribadi.


Nulis Wangsalan 

Carane gawe wangsalan iku satemene ora angel: sing dikarang luwih dhisik perangan buri (ukara sing isi batangane), banjur ngarang perangan ngarep (ukara sing isi wangsalan) tiba keri. Tuladha: Muga-muga sida tenan.

Saka ukara ing dhuwur dijupuk satembung utawa sawanda sing bisa dianggo wangsalan. Upamane tembung sida, dianggo wangsalan, sing batangane sada sarana unen-unen balung janur. Dadine wangsalan kang sampurna banjur muni → balung janur, muga-muga sida tenan.


Komentar

Postingan populer dari blog ini

Kriteria Penilaian Lomba Pidato dan Contohnya (Bahasa Jawa)

If you wanna copy my stories, you must include the source. Be a good people, arigatou~ Kriteria Penilaian Lomba Pidato dan Contohnya  Perhatikan baik-baik penjelasan kriteria penilaian dalam lomba pidato berikut ini  1. Kesesuaian tema, judul dan isi pidato Peserta pidato akan menyampaikan judul pada awal memulai. Isi adalah apa yang disampaikan dalam berpidato. Dalam hal ini ketentuan dalm lomba menjadi landasan. Jika judul sudah ditentukan maka otomatis semua peserta akan membawakan judul yang sama, namun jika hanya tema maka judul akan bervariasi. Dari situ penilai atau juri bisa mengukur kesesuaian tema, judul dan isi yang dibawakan 2. Sistematika pembawaan ( pembuka, isi, penutup) Sangat dasar dalam berbicara di depan publik termasuk berpidato mempunyai urutan pembuka, isi dan penutup yang harus dibawakan dengan tepat oleh peserta lomba pidato. Jika ada salah satu yang kurang maka akan menjadi nilai minus. 3.  Bahasa yang bagus Pertama bahasa...

RPP CERITA RAKYAT BAHASA JAWA KURIKULUM 2013 KELAS 7 SMP

RENCANA PELAKSANAAN PEMBELAJARAN (RPP) Satuan Pendidikan               : SMP Negeri 3 Sukoharjo Mata Pelajaran                     : Bahasa Jawa Kelas /Semester                    : VII /I Materi Pokok                       : Cerita Rakyat Alokasi Waktu                     : 4 x pertemuan (8 jp) A.       Kompetensi Inti KI 1   Menghayati   dan mengamalkan   ajaran   agama yang dianutnya. KI 2   Menghargai dan men g hayati perilaku jujur, disil...

Crita Wayang "Srikandhi Madeg Senapati"

If you wanna copy my stories, you must include the source. Be a good people, arigatou~ Ing tlatah Jawa, wayang ngrembaka tumekan saiki. Wiwitane, wayang dadi sarana kanggo muji syukur lan atur panuwun marang Gusti Kang Murbeng Dumadi. Jalaran wayang nuduhake watak kang religius, ngabekti marang Gusti, lan iku kabeh watak kapribadene wong Jawa.   Wayang iku kabudayan asli Jawa. Ing tanggal 7 Nopember 2003 wayang wis diakoni marang UNESCO minangka kabudayan luhur bangsa Indonesia. Prastawa iki mratandhani yen donya ngakoni menawa wayang iku kabudayan kang luhur. Sapa wae sing gelem nyemak isi lan pitutur kang ana ing wayang bakal dituntun ing dalan kabecikan. Wayang iku asale saka tembung “hyang” kang tegese dewa. Wong kang ngalokake utawa mimpin pagelaran wayang diarani dhalang. Dene, wong sing nabuh gamelan lan ngiringi pagelaran wayang diarani niyaga. Crita wayang kang biyasane dadi lakon ing pagelaran wayang kulit iku njupuk saka crita Mahabarata lan Ramayana. Mahabarata ...