Langsung ke konten utama

Parikan (Pantun Jawa)

MATERI PARIKAN KELAS 7 (Kurikulum Merdeka) 


Pangertosan 

Parikan yaiku tetembungan utawa unen-unen kang dumadi saka rong gatra utawa patang gatra kang migunakake purwakanthi guru swara. Ing pasinaon Basa Indonesia parikan diarani pantun. Parikan = pantun Basa Jawa


Titikane Parikan 

  1. Cacahe wanda gatra kapisan kudu padha karo gatra kapindho.
  2. Tibaning swara gatra kapisan kudu padha karo gatra kapindho. 
  3. Gatra kapisan minangka bebuka (purwaka), gatra kapindho minangka isi (wos).
  4. Parikan bisa kadadeyan saka rong gatra utawa patang gatra.
  5. Parikan bisa kadadeyan saka patang wanda saben sagatra lan uga bisa kadadeyan saka wolung wanda saben sagatra.


Jinise Parikan 

Parikan miturut cacahe gatra kaperang dadi loro, yaiku

1. Parikan tunggal : parikan kang dumadi saka rong gatra 

Gatra kapisan minangka purwaka, gatra kapindho minangka isi (wos).

Tibaning swara gatra kapisan kudu padha tibaning swara gatra kapindho.

Tuladha

Manuk tuhu mencok pager (purwaka)

Sregep sinau mesthi pinter (isi)

2. Parikan rangkep : parikan kang dumadi saka patang gatra

Gatra kapisan lan kapindho minangka purwaka, gatra katelu lan kapapat minangka isi.

Tibaning swara gatra kapisan kudu padha karo gatra katelu, lan gatra kapindho kudu padha karo gatra kapapat.

Tuladha

Gunung Merapi gunung Merbabu (purwaka)

Kali Praga agung banyune (purwaka)

Mangga sami greget sinau (isi)

Ngangsu kawruh akeh gunane (isi)


Parikan miturut cacahe wanda bisa kaperang dadi telu, yaiku

1. (4 wanda + 4 wanda) × 2

iwak bandeng, durung wayu

priya gantheng sugih ilmu

2. (4 wanda + 8 wanda) × 2

kembang adas, sumebar tengahing alas

tiwas-tiwas, nglabuhi wong ora waras

3. (8 wanda + 8 wanda) × 2

enting-enting gula jawa, sabungkus isine sanga

dadi guru basa Jawa, wajib seneng olah basa


Gunane Parikan 

Parikan menika tradhisi lisan ingkang sampun diandharake kanthi turun tumurun ing masarakat Jawa. Parikan asringe dipunandharaken lumantar guneman (langsung), pidhato, lelagon/tetembangan, ugi sajroning crita rakyat. 

Saking iring makna utawa tegese, parikan nggadahi fungsi kangge sindiran, ekspresi jiwa susah, ekspresi ilmu sejati, lan estetika gendhing. 

Parikan kathah dipunginakaken wonten pamentasan utawa sarana hiburan (gara-gara wayang kulit, dagelan kethoprak, kentrung, lan jathilan), parikan uga dipunginakaken kangge sarana pesan sosial (pidhato lan crita rakyat). 



Komentar

Postingan populer dari blog ini

Kriteria Penilaian Lomba Pidato dan Contohnya (Bahasa Jawa)

If you wanna copy my stories, you must include the source. Be a good people, arigatou~ Kriteria Penilaian Lomba Pidato dan Contohnya  Perhatikan baik-baik penjelasan kriteria penilaian dalam lomba pidato berikut ini  1. Kesesuaian tema, judul dan isi pidato Peserta pidato akan menyampaikan judul pada awal memulai. Isi adalah apa yang disampaikan dalam berpidato. Dalam hal ini ketentuan dalm lomba menjadi landasan. Jika judul sudah ditentukan maka otomatis semua peserta akan membawakan judul yang sama, namun jika hanya tema maka judul akan bervariasi. Dari situ penilai atau juri bisa mengukur kesesuaian tema, judul dan isi yang dibawakan 2. Sistematika pembawaan ( pembuka, isi, penutup) Sangat dasar dalam berbicara di depan publik termasuk berpidato mempunyai urutan pembuka, isi dan penutup yang harus dibawakan dengan tepat oleh peserta lomba pidato. Jika ada salah satu yang kurang maka akan menjadi nilai minus. 3.  Bahasa yang bagus Pertama bahasa...

RPP CERITA RAKYAT BAHASA JAWA KURIKULUM 2013 KELAS 7 SMP

RENCANA PELAKSANAAN PEMBELAJARAN (RPP) Satuan Pendidikan               : SMP Negeri 3 Sukoharjo Mata Pelajaran                     : Bahasa Jawa Kelas /Semester                    : VII /I Materi Pokok                       : Cerita Rakyat Alokasi Waktu                     : 4 x pertemuan (8 jp) A.       Kompetensi Inti KI 1   Menghayati   dan mengamalkan   ajaran   agama yang dianutnya. KI 2   Menghargai dan men g hayati perilaku jujur, disil...

Crita Wayang "Srikandhi Madeg Senapati"

If you wanna copy my stories, you must include the source. Be a good people, arigatou~ Ing tlatah Jawa, wayang ngrembaka tumekan saiki. Wiwitane, wayang dadi sarana kanggo muji syukur lan atur panuwun marang Gusti Kang Murbeng Dumadi. Jalaran wayang nuduhake watak kang religius, ngabekti marang Gusti, lan iku kabeh watak kapribadene wong Jawa.   Wayang iku kabudayan asli Jawa. Ing tanggal 7 Nopember 2003 wayang wis diakoni marang UNESCO minangka kabudayan luhur bangsa Indonesia. Prastawa iki mratandhani yen donya ngakoni menawa wayang iku kabudayan kang luhur. Sapa wae sing gelem nyemak isi lan pitutur kang ana ing wayang bakal dituntun ing dalan kabecikan. Wayang iku asale saka tembung “hyang” kang tegese dewa. Wong kang ngalokake utawa mimpin pagelaran wayang diarani dhalang. Dene, wong sing nabuh gamelan lan ngiringi pagelaran wayang diarani niyaga. Crita wayang kang biyasane dadi lakon ing pagelaran wayang kulit iku njupuk saka crita Mahabarata lan Ramayana. Mahabarata ...